Apparatuur efficiëntie (OEE)

Bij Lean Manufacturing is het van belang te weten, hoe de overal effectiviteit van apparatuur/machines is, deze effectiviteit wordt Overall Equipment Effectiveness (OEE) genoemd en is in het ideale geval 100%.

In de praktijk worden productiemiddelen niet altijd ideaal ingezet en treden er verschillende soorten verliezen op, zoals onderstaand diagram laat zien.

Overall Equipment Effectiveness, afbeelding 1

Voorbeeld Overall Equipment Effectiveness:

Rendement beschikbaarheid: NPT/TBT

TBT = Totale bruto productietijd, voorbeeld: 5 dagen van 24 uur (3 ploegendiensten) = 120 uur.
NPT = Werkelijke netto productietijd (totale bruto productietijd minus omstellen/onderhoud/opstarten/stoppen*), voorbeeld: 100 geplande productie-uren.
*Geen verlies door gebrek aan orders en geen verlies door gebrek aan personeel.

Rendement op snelheid: WT/VT

VT = Verwachte output (te maken productie-uren), voorbeeld: 100 geplande productie-uren.
WT = Werkelijke output (verwachte output minus kleine stops en snelheidsreducties), voorbeeld: 75 gerealiseerde productie-uren.

Rendement op kwaliteit: GP/TP

TP = Werkelijke output producten, voorbeeld: 2.400 gemaakte producten.
GP = Goede producten (werkelijke output producten minus afval, afkeur, opstart- en stopverlies, etc.), voorbeeld: 2.000 producten goedgekeurd.

In genoemd voorbeeld is de OEE = 100/120 x 75/100 x 2.000/2.400 = 62%. Het grootste verlies wordt veroorzaakt door omstellen en onderhoud aan het apparaat/machine, maar ook van invloed is de kwaliteit op de gemaakte producten.

Afhankelijk van het soort machines en maakprocessen, is in praktijk de OEE een stuk lager dan 100% en daarmee blijft er capaciteit onbenut. De effectiviteit per machine ligt in de praktijk ergens tussen de 50% en 70%. Op basis van een grondige analyse, bijvoorbeeld met behulp van een Pareto-analyse, kan met een verbeterteam een hoop worden verbeterd. Hierbij moet gedacht worden aan:

  • effectiever uitvoeren van onderhoudstops;
  • meest voorkomende storingen reduceren;
  • uitval van producten verminderen;
  • sneller wisselen van gereedschappen;
  • lean produceren (elimineren van allerlei nevenactiviteiten);
  • etc.

Ook zou kunnen worden overwogen om het onderhoud op een meer structurele wijze aan te pakken in de vorm van Total Productive Maintenance (TPM), zodat het onderhoud op een systematische wijze kan worden verbeterd.

De OEE kan maar hoeft niet handmatig te worden gemeten, er is vaak systeemsoftware voor handen, die handmatig meten overbodig maakt. Aan de hand van systeemsoftware kan duidelijk in kaart worden gebracht wat de tijd is die verloren gaat en waar de verbetermogelijkheden liggen.

Door de toepassing van OEE als Lean Manufacturing meetinstrument kan al gauw een besparing van minimaal 15% worden gerealiseerd. Bij meerdere machines is de besparing al snel het veelvoudige, als dit Lean Manufacturing meetinstrument wordt toegepast. Anders gezegd, OEE is de moeite waard.